مقاله‌ حاضر با استعانت‌ از مباحث‌ نظری‌ و اطلاعات‌ تجربی‌ به‌ دست‌ آمده‌ از بررسی‌ تأثیرات‌ اختلالات‌ همراه‌ (كوموربیدیتی‌)، نظیرافسردگی ‌و برخی متغیرهای‌زمینه‌ای‌ بر رفتار اعتیادی وتمایلات ‌به‌ سوء مصرف‌ مواد در معتادان‌ خود معرف‌ به‌ مراكز ترك‌ اعتیاد و بازپروری‌ تهران‌، می‌كوشد ضمن‌ آزمون‌ (تست‌) تجربی‌ مدل‌ نظری‌ ارایه‌ شده‌ از سوی‌برخی‌ از صاحب‌ نظران‌ معاصر (گلانتز ۱۹۹۶ ، هارتل‌ ۱۹۹۶، كسلر ۱۹۹۳ ، سودنسن ‌ ۱۹۹۶ ، نلسون‌ ۱۹۹۶، ساندرز و فیلیپس ‌ ۱۹۹۴ و دیگران) در خصوص‌ نقش‌ اختلالات‌ همراه (‌ Comorbidity)، نظیر اضطراب‌، افسردگی‌، اختلال‌ دو قطبی‌، اختلال‌ سلوك‌ و اختلال‌ شخصیت‌ ضد اجتماعی‌ و نظایر آن‌ در رفتار اعتیادی‌ و آمادگی‌ جهت‌ سوء مصرف‌، به‌طور اخص‌ به‌ سنجش‌ میزان‌ افسردگی‌ از طریق‌ كاربرد آزمون‌ SCL۹۰ در نمونه‌ای‌ از معتادان‌ خود معرف‌ به‌ مراكز ترك‌ اعتیاد و بازپروری‌ در تهران‌ در دو مقطع‌ زمانی‌ قرنطینه‌ و مرحله‌ اصلی‌ بازپروری‌ بپردازد و میزان‌ تمایل‌ به‌ سوءمصرف‌ را براساس‌ آزمون ‌ APSدر آنان‌ در دو مقطع‌ زمانی‌ فوق‌ بسنجد.
با كاربردروش‌ پیمایشی‌ و با استفاده‌ از تكنیك‌ پرسشنامه‌ و مصاحبه‌ از ۱۵۳ معتاد نگهداری‌شده‌ در مراكز بازپروری‌ وترك‌ اعتیاد در تهران‌ - كه‌ به‌ طریق‌ نمونه‌گیری‌ طبقه‌ای (‌ (Stratified با دقت‌ احتمالی‌ مطلوب‌(d=۰/۰۵) و ضریب‌اطمینان ‌%۹۵ ( t=۱/۹۶%) انتخاب‌ شده‌ بودند - اطلاعات‌ مورد نیاز جمع‌آوری‌ شد.
براساس‌ نتایج‌ به‌ دست‌ آمده‌ به‌ رغم‌ كاهش‌ نسبی‌ در میزان‌ افسردگی‌ و رفتار اعتیادی‌ آزمودنی‌ها در مرحلهٔ اصلی‌ بازپروری نسبت به مرحله قرنطینه‌، میزان‌ بیماری‌ افسردگی‌ و تمایلات‌ به‌ سوء مصرف‌ مواد (آمادگی‌ به‌ اعتیاد) همچنان در آنان‌ بالا بوده‌ است‌.
از طرفی‌، بر اساس‌ نتایج‌ به‌ دست‌ آمده‌،از كاربرد الگوی‌ تبیینی‌ تحلیلی‌ و استفاده‌ از رگرسیون‌ چند متغیره‌ و تحلیل‌مسیر، می‌توان‌ استدلال‌ كرد كه‌ میل‌ به‌ مصرف‌ مواد مخدر در معتادان‌ خود معرف‌ به‌ مراكز ترك‌، متأثر از عوامل‌ متعددی‌ است‌ كه‌ در شبكه‌ای‌ از روابط علی‌ با یكدیگر به‌ سر می‌برند و كل‌ تغییرات‌ آن‌ را مجموع‌ متغیرهایی‌ كه‌ علت‌ در نظر گرفته‌ شده‌اند نشان‌ می‌دهند. در این‌ الگو سندروم‌ افسردگی‌، سابقه‌ اعتیاد، نوع‌ ماده‌ مخدر مصرفی‌، SES و سابقه‌ ترك‌ اعتیاد برتمایلات‌ فرد به‌ سوء مصرف‌ و رفتار اعتیادی‌ تاثیر می‌گذارد. این‌ یافته‌ ضمن‌ تائید مدل‌ هایی‌ كه‌ بر تاثیرات‌ اختلالات‌ روانی‌ در گرایش‌ به‌ سوء مصرف‌ تاكید می‌كنند، ضرورت‌ توجه‌ به‌ آزمون‌ مدل‌های‌ آلترناتیو را توصیه‌ می‌كند.

مسئله اعتیاد در جهان امروز، در بیشتر كشور ها به صورت مشكل عمده ای مطرح شدهاست، كشور مانیز از این آسیب در امان نمانده است. هر روز در گوشه و كنار این مملكت شاهد قربانی افرادی در دام مواد اعتیادآور هستیم. مشاهده‌ این وضع هر انسان دور اندیش را به مطالعه وامیدارد تا از قربانی بیشتر افراد جامعه جلوگیری كند.
در این پژوهش به شناخت انواع مواد مخدر و عوارض آنها و راههای مختلف پیش گیری از اعتیاد به مواد مخدر،‌ همچنین شناخت علل اعتیاد به مواد مخدر از جنبه های مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و مذهبی پرداخته شده است و فرضیه هایی بیان شده است كه عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی و مذهبی را در میزان گرایش افراد به تریاك بررسی می كند.
در جامعه آماری این پژوهش را افراد معتاد در روستای «طبس مینا» تشكیل می دهند. طبس مینا روستایی در شرق شهرستان بیرجند است. از كل جامعه آماری معتاد تعداد ۵۰ نفر با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند و مورد مطالعه قرار گرفتند. در ضمن ۵۰ نفر نیز به عنوان گروه گواه با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده و مورد مطالعه قرار گرفته اند. اطلاعات حاصله در این پژوهش به صورت مصاحبه منظم و به طریق تكمیل پرسشنامه به دست آمده كه به صورت انفرادی انجام گرفته است و اگر نكاتی برای مصاحبه شونده مبهم بود، به وسیله پرسشگر روشن شده است. در واقع می توان گفت، پژوهش حاضر از نظر تئوریك به اعتیاد در بعد اجتماعی آن در مفهوم عام مربوط است و از نظر تجربی و میدانی صرفاً معتادان تریاكی این روستا را در بر می گیرد. داده های پژوهشی نشان می دهد كه اغلب فرضیه های تحقیق مورد تأیید قرار گرفته است. به طور كلی اكثریت قاطع معتادان (۹۸%) متأهل هستند و از سوی دیگر ۹۸% آنان را زنان تشكیل می دهند كه اكثر آن از طریق دوستان خود با مواد مخدر برای اولین بار آشنا شده اند. قابل ذكر است كه فرضیه وجود عضو معتاد در خانواده در گرایش به اعتیاد تأثیر نداشته و مورد تأیید قرار نگرفته است.

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثرات روحی و جسمی و اجتماعی مصرف الكل در میان اجتماع می باشد. چنانكه در این پژوهش آمده است، اصطلاح الكلیسم را برای توصیف دو حالت زیر یعنی بیماری مزمن و اختلال رفتار به كار می برند كه حاصل نوشیدن پی در پی و بیش از حد معمول مشرولات الكلی است. الكل در اولین تماس با بدن به میزان خیلی پایین از طریق گردش خون جذب می شود. بر خلاف سایر مواد غذایی كه قبل از ورود به جریان خون می بایست توسط عوامل شیمیایی هضم شوند، الكل تنها ماده ای است كه به محض ورود به داخل گردش خون (و معالاً به مغز محلی كه اثرات اصلی خود را ظاهر می كنند) وارد می شود. الكل به طور سریع از معده، روده باریك و روده بزرگ جذب شده و شكل تبخیری آن می تواند از طریق ریه جذب شود به طوری كه مسمومیت كشنده در نتیجه استنشاق آن مشاهده شده، جذب پوستی آن امكان پذیر بوده است ولی اگر غلظت الكل زیاد شود، خاصیت قبض آن غالب می شود و در نتیجه جریان خون آن منطقه كم می شود و جذاب الكل به حداقل می رسد. علایم مشخصه و نشانه های مسمومیت با الكل خیلی خوب شناخته شده است. با وجود این افرادی كه تظاهراتی شبیه مستی دارند ولی الكلی نخورده اند (مثلاً كمای دیابتی، مسمومیت با داروها حوادث قلبی، شكستگی جمجمه) اغلب در تشخیص مسمومیت با الكل اشتباه می شوند.
خورسندی آشتیانی، محمد تقی.

هدف خانواده به عنوان یك جامعه كوچك تربیت و انطباق اجتماعی فرزندان است و این عمل در خانواده هایی با افراد معتاد، دچار ضعف می باشد. پژوهش حاضر با هدف شناخت تأثیر اعتیاد بر سلامت روانی فرزندان انجام گرفته است و سعی نموده است مقایسه هایی بین فرزندان افراد معتاد و فرزندان افراد غیر معتاد صورت دهد برای این كار از مقیاس روان رنجوری (N) آزمون آیزنگ، مقیاس جامعه ستیزی (P) آزمون آیزنگ و میزان اضطراب و نا امیدی استفاده نموده است. در این راستا با روش نمونه گیری خوشه ای از میان كلیه افرادی كه والدین معتاد داشتند در مدارس راهنمایی دخترانه، ۱۵ نفر دانش آموز دارای والدین معتاد و ۱۵ دانش آموز دارای والدین غیر معتاد انتخاب شدند تا تأثیر اعتیاد والدین بر فرزندان سنجیده شود. برای رسیدن به این هدف نیز سه آزمون EPQ‌ (آیزنگ)، اضطراب و نا امیدی به عنوان ابزار تحقیق مورد استفاده قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد كه خانواده یك واحد اجتماعی كوچك ولی حساس است. والدین اولین كسانی هستند كه شخصیت فرزندان را شكل می دهند. محیط خوب باعث رشد افكار فرزندان می شود و محیط بد نیز می تواند عمیق ترین تباهی ها را در فرزندان شكل دهد. در چنین حالتی در صورتی كه والدین دچار آلودگی (به خصوص مواد مخدر)‌ باشند، فرزندان آنها نیز از هر لحاظ آسیب پذیر می شوند. خانواده دارای فرد معتاد محصولی همانند كسالت و بیماریهای روحی– روانی برای فرزندان به بار می آورد؛ روان رنجوری و پریشانحالی فرزندان در این خانواده ها بیشتر است؛ هم چنانكه آنها نسبتاً اضطراب و نا امیدی بیشتری را احساس می كنند. این افراد برای ابتلا به بزهكاری مستعد تر هستند و آینده مناسبی برای خود نمی بینند. بنابراین نسبت به آینده نا امید هستند و یأس و سرخوردگی در آنها نمایان است. پس باید نسبت به این خانواده ها مسوولانه تر برخورد شود و تدابیر مخصوصی اتخاذ گردد.

در صورتی که شما سرنگ تزریق را به طور مشترک استفاده کنید، میزان خطر آلوده شدن به ویروس اچ. آی. وی. در مصرف مواد مخدر تزریقی بسیار بالاست.
یك فرد معتاد نه تنها خود در معرض آلودگی به بیماریهای خطرناكی چون ایدز و هپاتیت قرار دارد بلكه می تواند به عنوان یك ناقل عمل كرده و عوامل عفونی خطرناك را به خانواده و جامعه انتقال دهد.

راههای موقت : ۱- ورزش بسیار بسیار سنگین تا سر حد خستگی ۲- روزه گرفتن ( عدم مصرف غذاهای محرك مثل شكلات و موز ۳- عدم مشاهده فیلمها و عكسهای سكسی و محرك ۴- عدم خواندن داستانهای پورنوگرافی ۵-پرهیز از تنهایی ۶-ایجاد یك رابطه عشقی شدید با جنس مخالف ...

کودکان و نوجوانان به علل زیادی به استعمال دخانیات روی می آورند که در این مطلب از «Dangers of smoking» برخی از این موارد را مرور خواهیم کرد که هیچ یک منطقی نیست.
۱) نوجوانان برای این که خود را با هم سن و سال های خود که سیگار می کشند، وفق بدهند به استعمال دخانیات روی می آورند.
۲) می خواهند احساس بزرگ شدن را به خود القا کنند.
۳) کنجکاوی برای کشف و امتحان کردن
۴) برای جلب توجه یا بیان اعتراض
۵) برای مبارزه با استرس و افسردگی نوجوانان به کشیدن سیگار روی می آورند.
۶) نوجوانان به منظور کنترل وزن سیگار می کشند.
● نقش والدین برای جلوگیری از سیگار کشیدن نوجوانان
▪ والدین الگوی درستی برای فرزندان خود باشند.
▪ از سیگار کشیدن جلوی آن ها پرهیز کنند.
▪ در صورت سیگاری بودن از مضرات آن برای نوجوانان توضیح دهند.
▪ از علت روی آوردن آن ها به سیگار جویا شوند.
▪ هرگز آن ها را تحقیر نکنند.
▪ در خصوص پاداش ترک سیگار با آن ها به گفت وگو بپردازند.
▪ به آن ها فرصت دهند، زیرا که در عرض یک روز نمی توان سیگار را ترک کرد.

اکستازی اثرات مختلفی بر روح و جسم انسان می گذارد . این ماده با آزاد کردن سرتونین موجود در مغز انسان از بازجذب آن جلوگیری می کند و موجب بروز رفتاری تحریک آمیز و غیر ارادی در فرد مصرف کننده می شود .بر اساس تحقیقات دکتر جرج ریگور تر ، استاد عصب شناسی دانشکده ی پزشکی آمریکا ،از مطالعه ی اسکن مغزافرادی که اکستازی مصرف کرده اند ، کسانی که در طول ۵ سال به طور متوسط ۲۰۰ مرتبه این قرص را مصرف کرده اند ، هر چند از لحاظ رفتاری تا حدودی طبیعی هستند ، ولی دچار تخریب سلول های مغزی شده اند . وی دریافت که این ماده ۳۰ تا ۶۰ درصد سلول های سرتونین را از بین می برد و به دنبال آن قدرت یاد آوری فرد کاهش می یابد . فردی که قرص مصرف می کند ۱۰ تا ۴۰ دقیقه پس از مصرف دچار گرفتگی عضلانی می شود . در نتیجه برای شل شدن عضله باید فعالیت کند . زیرا قرص به محض خوردن توسط معده جذب می شود و دو لایه ی مغز ( قسمتی که سرتونین ترشح می کند) را موقتا از کار می اندازد .
به نوعی کنترل بدن از بین می رود و به دنبال آن بر شدت ضربان قلب افزوده می شود و در مقابل اشتها ، خواب و تمایلات جنسی را خاموش می کند و سپس خاصیت تحرک آن وارد لایه ی دوم مغز که تعیین کننده ی فعالیت مغز است ، می شود . در نتیجه فعالیت آن به صورت غیر استاندارد افزایش می یابد و در پی آن کبد به عنوان مرکز جمع آوری و آزاد کردن انرژی غیر استانداردی که باید به طور طبیعی طی یک هفته مصرف شود ، آن را در مدت کوتاهی آزاد می کند . و در اثر آن فرد می تواند حتی ۱۲ ساعت برقصد ! در حالی که به هیچ وجه قادر به کنترل خود نیست .در پی مصرف این قرص ها ، بر اثر عوارض ناشی از آزاد شدن انرژی ، طول عمر افراد بیش از حد کاهش می یابد .
تولید کنندگان و افراد سود جو به برخی از افراد ساده لوح ، این گونه القا کرده اند که با مصرف این قرص ها می توان اطلاعات فراموش شده ی بایگانی در مغز را مجددا به خاطر آورد ؛ که این روش برای موفقیت در امتحانات نهایی ، کنکور و .. . مؤثر است . البته تحقیقات علمی ثابت کرده اند که تمامی این مطالب دروغ است و هدف شایعه کنندگان کسب سود است .

بر اساس مطالعات انجام شده در کشور حد اقل نزدیک به ۱۳۷ هزار معتاد از روش اعتیاد تزریقی استفاده میکنند.که بیانگر خطر جدی بروز همه گیری ایدز در کشورمان است. افرادی که برای تزریق مواد مخدر از سوزن سرنگ مشترک استفاده میکنند شدیدا در معرض ابتلا به عفونت ایدز قرار دارند.برپایه گزارش وزارت بهداشت شیوع بالای رفتارهای پر حطر جنسی در معتادان تزریقی و گرایش به فحشا برای تامین هزینه مواد احتمال انتقال ویروس ایدز از طریق معتادان تزریقی و شرکای جنسی آنها باسایر افراد جامعه را جدی میکند بنابراین خطر شیوع ایدز در معتادان تزریقی فقط محدود به خودشان نیست بلکه آلودگی ابتلا به شرکای جنسی و فرزندان آنها و در نهایت با سایر گروههای اجتمایی گسترش خواهد یافت.

اعتیاد به مواد مخدر مسمومیت حاد یا مزمنی است که ناشی از مصرف مواد طبیعی یا صنعتی بوده و مضر به حال شخص و اجتماع به شمار می رود . خصوصیات این حالت عبارت است از:
اول : وجود تمنا و احتیاج به ادامه استعمال مواد و به دست آوردن آن به هر طریق که ممکن باشد.
دوم : وجود علاقه شدید یا گرایش به ازدیاد میزان مصرف مواد که به افزون طلبی مشهور است .
سوم : وابستگی روانی یا جسمانی به آثار مواد اعتیاد آور ، بدین نحو که وقتی ماده به معتاد نرسد ، اثرات روانی و جسمانی موسوم به آثار قطع مواد در وی ظاهر می شود .
معتاد :
فردی که از طریق ؛ خوردن ، تزریق ، کشیدن و تنفس یک یا چند ماده آرام بخش را به طور مداوم مصرف کند و در صورت قطع این عمل ، با مشکلات جسمانی و رفتاری - به تنهایی یا با هم - رو به رو شود ، معتاد خوانده می شود .
به علاوه ، معتاد با تداوم مصرف ، از نظر ظاهری و رفتاری به تعریف صوری معتاد در جامعه شبیه می شود و آرام و آرام هنجارهای جامعه معتادان و خرده فرهنگ متعلق به ایشان را می پذیرد و در نتیجه مصداق برچسبی می شود که « معتاد » نام دارد .
بازپروری :
بازپروری ؛ در معنای کلی عبارت از فعالیتهای تربیتی ، آموزشی ، پزشکی و مددکاری اجتماعی است که در جهت اعتیاد زدایی و بازگردانیدن فرد معتاد به شرایط طبیعی زندگی صورت می گیرد . به کمک بازپروری ،‌ می توان شخصیت و منش و رفتار فرد معتاد را بازسازی کرده و او را آماده زندگی و کار و پذیرش مسئولیتهای فردی و اجتماعی ساخت .
برنامه خدمات حمایتی :
برنامه خدمات حمایتی ،‌مجموعه ای از تدابیر و فعالیتهای غیربیمه ای است که به منظور کمک به تأمین حداقل نیازهای اساسی گروهها و قشرهای کم درآمد ، محروم ، مستضعف ، نیازمند و سایر کسانی که به نحوی از انحا دچار محرومیت شده اند انجام می شود .
مبانی نظری
- نظریه های جامعه شناسی اعتیاد
تئوری های جامعه شناسی ، انحرافات اجتماعی از جمله اعتیاد به مواد مخدر را عکس العملی در برابر فشارها و واکنشی در قبال کمبودها و ناسازگاریهای اجتماعی تلقی می کند . فرد معتاد ، از نظر جامعه شناسان ، قربانی نظام اجتماعی خویش است و اعتیاد وی رفتاری ناخواسته است که از سوی محیط اجتماعی بر او تحمیل شده است . از نظر آسیب شناسی اجتماعی ، شرایط و موقعیتهایی نظیر اعتیاد ،‌فقر ، خودکشی ، روان پریشی و نظایر آن به عنوان رفتارهای کجرو یا منحرف به شمار می روند ، زیرا مغایر با رفتار طبیعی یا در تضاد با رفتارهای بهنجار و مورد قبول اجتماعی هستند .
- نظریه های روانشناسی و پزشکی اعتیاد
تئوریهای روانشناسی انحرافات ، هر گونه کجرفتاری و نابهنجاری نظیر اعتیاد به مواد مخدر و سایر آسیبها را پدیده ای رشد یابنده در طبیعت پنداشته و ریشه های علی آن را در ضایعات و آسیبهای روانی و عاطفی فرد جستجو می کند . از این رو ، اعتیاد یا هر رفتار نابهنجار ، امری خود - خواسته و خود - انتخابی است تا فرد بتواند برای گریز از روابط شخصی دردآلوده به دنبال پناهگاهی بگردد .
از مجموعه تئوریهای روانشناسی انحرافات به تئوریهای روانپزشکی و روانکاری می پردازیم :
این نظریه ها ،‌هر انحراف و کجرفتاری را ناشی از تجارب نخستین ایام کودکی و الگوهای ارتباطات خانوادگی می داند . چنین رفتاری عمدتاً از درون و روان فرد بی می خیزد و نقش تجارب فردی در تکوین و بروز چنین رفتاری بارز و پراهمیت است .
رئوس نظریه ها و تئوریهای روانپزشکی و روانکاوی بر اصول زیر استوار است :
۱ ) هر رفتار نابهنجار و منحرف محصولی از درون و روان فرد است . کجروها و منحرفان افرادی هستند که از نظر روانی و درمانی بیمار به شمار می روند . فرهنگ اجتماعی نقش چندانی در این روند ندارد و فقط زمینه ای است که چنین رفتاری در آن بروز می کند .
۲ ) همه انسانها از بدو تولد دارای نیازهای اصلی و اولیه چون نیاز به امنیت روحی و عاطفی هستند .
۳ ) محرومیت فرد از ارضای چنین نیازهایی ، خصوصاً در دوران کودکی ، وی را به ساختن و تشکیل الگوی شخصیت خاصی هدایت می کند . تجارب ایام کودکی ، نظیر تضادها و کشمکشهای روحی و عاطفی ، عمدتاً‌ ساختار شخصیتی فرد را تعیین می نماید و مشخصاً الگوی رفتاری او را برای دوره های بعد طرح ریزی می کند . از این رو ،‌ میزان تضاد ، اختلال ، بی نظمی ، عقب ماندگی و آسیب شخصیتی با توجه به میزان محرومیت فرد متفاوت است .
۴ ) تجارب نخستین کودک درمحیط خانواده نه تنها ساختار شخصیتی او را می سازد بلکه عمدتاً الگوی رفتاری وی را نیز در سالهای بعدی زندگی شکل می دهد .
۵ ) میزان بالایی از خصوصیات خاص شخصیتی - نظیر ناامنی ، تزلزل روحی ، عدم بلاغت ،‌احساس عدم کفایت ، ناتوانی در ابراز احساسات وعواطف ، پرخاشگری و نظایر آن - از ویژگیهای افراد منحرفی است که محصول بارز تجارب نخستین آنها در ایام کودکی و در محیط خانوادگی است . از این رو ، کجرفتاری و بی هنجاری برخاسته از شخصیت بیماری است که ، هم به واسطه ضایعات و آسیبهای جسمانی و هم به علت صدمات و آسیبهای اجتماعی ، نتوانسته است تطابق و وفاق لازم را بین خود و محیط اجتماعی برقرار سازد . به عنوان مثال ، فردی که دچار ناامنی و تزلزل روحی است ممکن است به مواد مخدر یا الکل پناه برد و مرتکب رفتاری خلاف معیارها و هنجار جامعه گردد . از این رو ، روانپزشکان و روانکاوان معتقدند که اختلافات و تفاوتهای کیفی شخصیتی بین منحرفین و غیرمنحرفین و رفتارهای طبیعی و غیرطبیعی وجود دارد .
روشهای ترک اعتیاد
در حال حاضر در کشور ما ، به منظور ترک اعتیاد ،‌ چندین روش رواج دارد که مهمترین آنها از این قرارند :
در روش نخست ، معتاد به مواد مخدر ( هروئین ) که روزانه بین ۲ تا ۴ واحد مصرف می کند ، در درمانگاه خصوصی به طور غیر رسمی و پنهانی بستری می شود و سه شبانه روز فرآورده های دارویی مانند متادون مصرف می کند و تا دوازده روز پس از ترخیص از درمانگاه تحت نظر پزشک قرار دارد .
روش دوم نیز به دارو درمانی منحصر بوده و ترک اعتیاد به وسیله مراکز مشاوره معتادان ، روانپزشکان ، روانشناسان و مددکاران به صورت گروه درمانی و با همکاری و حضور یکی از اعضای خانواده مددجو در گروه انجام می گیرد . در این روش ، هزینه های ترک اعتیاد بسیار کمتر از شیوه نخست است .
در شیوه سوم که به وسیله پزشکان و روانپزشکان انجام می گیرد ، برای ترک اعتیاد داروهای آرام بخش تجویز شده و معتاد به ۳۰ تا ۴۵ روز از این داروها مصرف می کند . این روش در حال حاضر مورد استفاده اکثر معتادان به مواد مخدر قرار دارد .
در شیوه چهارم ، که به روش خشک معروف است ، معتاد دارو مصرف نمی کند و ترک اعتیاد با کمک و مراقبت اعضای خانواده انجام می گیرد . در مراکز بازپروری نیز از این روش استفاده می شود و در روند ترک اعتیاد و بازپروری از روش دارو درمانی استفاده نمی شود . در این شیوه ، احتمال بازگشت مجدد به مصرف مواد مخدر بسیار بالاست و اکثریت قریب به اتفاق معتادانی که با استفاده از روش خشک ( بدون مصرف دارو ) به ترک اعتیاد پرداخته اند ، مجدداً به مصرف مواد مخدر روی آورده اند .
در روش پنجم ، مددجویان به گروه معتادان گمنام می پیوندند که یک سازمان غیرانتفاعی بین المللی است و از معتادان در حال بهبودی تشکیل یافته است . اعضای این جمعیت از یکدیگر می آموزند که چگونه بدون مواد مخدر زندگی کنند . در این روش ،‌ درمان بر اساس « کمک معتاد به یک معتاد دیگر » استوار است و اعضای گروه ،‌با در میان گذاشتن تجربیات و چگونگی بهبودی خود از اعتیاد ، فعالانه در جلسات شرکت می کنند .
راهبردهای حمایتی ، رفاهی ، تأمینی و بهزیستی
یکی از مهمترین اقدامات در جهت حصول به موفقیت در امر درمان ، جلوگیری از بازگشت مجدد معتادان به اعتیاد ، از یک سو و کاستن از آسیب پذیری وابستگان و اعضای خانواده فرد معتاد در دوره بیماری ودرمان و تدوین یک برنامه منظم و عقلایی و کارآمد و مؤثر حمایتی - تآمینی - رفاهی - بهزیستی برای فرد معتاد و خانواده او ، از سوی دیگر ، است .
از آنجایی که طبق اطلاعات موجود قریب به ۴۰ درصد از کسانی که اقدام به ترک اعتیاد کرده اند ، محیط خانه را به عنوان محیطی که در آن ترک اعتیاد صورت گرفته است ذکر کرده اند ، توجه به این محیط خصوصاً از جهات بهزیستی ، رفاه اجتماعی و سلامتی روانی حائز اهمیت است . بر اساس تجارب جهانی و نتایج تحقیقات انجام شده ، در مورد بسیاری از خانواده هایی که دارای سرپرست معتاد بوده اند ، به طوری که اعتیاد سرپرست ، منجر به قطع حمایت مالی ، اقتصادی و عاطفی وی گردیده است ، از طریق برنامه های آموزشی ، خود اشتغالی و فعالیت اقتصادی به بازتوانی ، توانمند سازی و تقویت قابلیت ها و ظرفیت های مقابله با بحرانهای اقتصادی و عاطفی در آنان پرداخته شده است .