توشه‌ تجربه‌هایی که نوزاد با خود به دنیا می‌آورد، بزرگ‌تر از آنی است که تا کنون تصور می‌شده است.
بر این اساس یک نوزاد، بلافاصله پس از تولد، احساساتی چون ترس یا آرامش را به‌خوبی می‌شناسد.
پیش از آن‌ که نوزادی به دنیا بیاید، دنیایی تجربه در شکم مادر خود به‌دست آورده است. این تز را چندی پیش یکی از دانشمندان آلمانی، گرالد هوتر (Gerald Hüther) مطرح کرده است.
او که سال‌هاست در امر کشف رمز و رازهای مغز پژوهش می‌کند، معتقد است، توشه‌ تجربه‌هایی که نوزادی با خود به دنیا می‌آورد، بزرگ‌تر از آنی است که تا کنون تصور می‌شده است. نه تنها به این‌ خاطر که سلول‌های عصبی‌ای که مهم‌ترین کارکردهای بدن را تنظیم می‌کنند، به رشد کامل رسیده‌اند، بلکه هم‌چنین به این دلیل که مراکز احساسی‌ مغز نیز به‌خوبی تکامل یافته‌اند.
یک نوزاد، بلافاصله پس از تولد، احساساتی چون ترس یا آرامش را به‌خوبی می‌شناسد. او پیش از تولد یادگرفته است که لگد بزند، بچرخد یا شصتش را بمکد. او با بدن خود به‌خوبی آشناست و گذشته از آن تجربه‌هایی هم با جهان "بیرون" اندوخته و در مغزش ثبت کرده است:
یک نوزاد بوی مادر، صدای او، صدای پدرش و موسیقی‌ای که آن‌ها دوست دارند را به‌خوبی می‌شناسد. او ریتم و حرکت قلب مادر را که با آن مأنوس است، دوست دارد. این نوزاد ولی، از آن‌جا که چین و لایه‌های بخش جلویی مغز هنوز با هم "پیوند" ندارند، "نمی‌داند" که بر چه چیزهایی آگاه است.
به این ترتیب مغز یک بچه در شکم مادر می‌تواند به نشانه‌هایی که بدن خود، بدن مادر و جهان خارج متصاعد می‌کنند، سامان ‌دهد.
● تأثیر رشد مغز بر روان نوزاد
این که مغز چگونه رشد کند، بر روی روان نوزاد تأثیر می‌گذارد. بر حسب طبیعت، رابطه‌ بین مادر و نوزاد، رابطه‌ای هماهنگ است. یک نوزاد، پس از تولد، آن‌جایی احساس راحتی و آرامش می‌کند که در آن صداها و بوهای آشنا و مأنوس برای او، که از شکم مادر به‌همراه آورده، وجود داشته باشد. تراوش "هورمون‌های پیوندی" در مغز سبب فعال شدن "سیستم‌های پیوندی" در آن می‌شوند.
یک بچه در شکم مادر می‌تواند، تجربه‌هایی کسب کند که تکرار آن پس از تولد، مثلاً حس ترس را در او برانگیزد. بچه‌ها ترس مادر از پدر را در شکم او حس می‌کنند: چون هنگام نزاع، لایه‌ بیرونی شکم مادر به انقباض در می‌آید.
در این حالت هورمون استرس، ترشح می‌شود و قلب مادر به تپش می‌افتد. در نتیجه به بچه در شکم فشار وارد می‌آید. او صدای ضربان شدید قلب مادر و صدای فریاد پدر را می‌شنود. در این شرایط، بچه "خشکش" می‌زند و این تجربه در لایه‌های مغزش ثبت می‌گردد. در واقع پیوندی بین تحت فشار قرار گرفتن و صدای فریاد پدر برقرار می‌شود. اگر نوزاد پس از تولد در وضعیت مشابهی قرار بگیرد، مثلاً فریاد پدر بلند شود، احساس "تحت فشار واقع شدن" به او دست می‌دهد و "خشکش" می‌زند.
● پرورش استعداد در شکم مادر
به این ترتیب این سؤال پیش می‌آید که آیا پرورش استعداد در شکم مادر امکان دارد؟ آیا با پخش موسیقی کلاسیک، مثلاً می‌توان استعداد موسیقیایی بچه را پرورش داد؟
به گزارش دویچه‌وله به نقل از دی تسایت، پروفسور گرالد هوتر، معتقد است که اگر مادر، خود علاقه‌ای به موسیقی کلاسیک نداشته باشد، تجربیات بچه در شکم مادر، تأثیری بر پرورش استعداد موسیقیایی او نخواهد داشت.
ولی اگر مادر هنگام انجام ورزش، مثلاً احساس "خوشبختی" کند، می‌تواند سبب شود که فرزندش، بعدها به ورزش علاقمند شود. ولی اگر کسی "بازور" در صدد تأثیرگذاری بر بچه در این و آن زمینه باشد، نتیجه‌ عکس خواهد گرفت. به‌هر حال: برای این‌که "پیام" به بچه برسد، باید مادر ابتدا احساس راحتی، خوبی و خوشی بکند

پیشرفت علم ژنتیک در سال‌های اخیر به یافته‌های جدیدی درباره فرآیند تولیدمثل و باروری منجر شده است. امروزه در گروهی از مردان نابارور، مشکلات ژنتیکی به عنوان علت ناباروری شناخته می‌شوند اما همچنان سوالات زیادی در این‌باره وجود دارد از جمله آنکه چگونه این مشکلات موجب ناباروری می‌شوند؟ آیا قابل درمان هستند؟ چه زمانی بررسی ژنتیکی افراد لازم است؟ در این شماره به چند تحقیق که ناباروری مردان را با منشأ ارثی ثابت کرده‌اند، اشاره خواهیم کرد...
حدود ?? درصد موارد ناباروری ناشی از وجود مشکل در دستگاه تولید مثل مردان (به تنهایی و یا همراه با همسر ایشان) است. به همین دلیل ارزیابی و درمان مردان در مسیر حل مشکل ناباروری اهمیت فراوانی دارد. بیش از ?? درصد موارد ناباروری مردان به علت کاهش کمیت یا کیفیت اسپرم‌ها و یا هر دوی آنها است که علت آن‌ در ?? تا ??درصد موارد ناشناخته است. این موارد ناشناخته می‌تواند در اثر عواملی همچون بیماری‌های مزمن، سوء تغذیه، عوامل محیطی یا اختلالات ژنتیکی باشد.
فرآیند ساخت اسپرم در مردان (اسپرماتوژنزیس) در بیضه انجام شده و تحت تأثیر ژن‌های متعددی قرار دارد. هم اختلال در این ژن‌ها و هم بیماری‌های خاص ژنتیکی می‌توانند موجب ناباروری شوند. ژن‌های معیوب می‌توانند به صورت ارثی از والدین یا جهش ژنی در اثر عوامل محیطی (مانند اشعه رادیو اکتیو و...) و یا هر دو ایجاد شوند. نکته دیگر آنکه در حالت عادی اسپرم معیوب توانایی بارورسازی تخمک را ندارد ولی با روش‌های لقاح مصنوعی امکان بارورسازی مستقیم تخمک به وسیله این اسپرم‌ها وجود دارد. به همین دلیل، امروزه یکی از نگرانی‌ها در مورد مردان ناباروری است که ژن‌های معیوب دارند و با استفاده از روش‌های لقاح مصنوعی دارای فرزند می‌شوند چرا که احتمال انتقال ژن‌های معیوب به فرزند پسر آنها نیز وجود دارد. به طورکلی ناباروری مردان در اثر مسایل ژنتیکی می‌تواند ناشی از علل زیر باشد:
▪ ساختار ژنتیکی معیوب اسپرم
DNA اسپرم، حاوی نیمی از ژن‌هایی است که برای ایجاد فرزند لازم است. در مردان نابارور درصد زیادی از اسپرم‌ها دارای DNA شکسته شده یا آسیب‌دیده هستند و بنابراین قادر به ایجاد جنین نیستند.
▪ جهش‌های ژنتیکی
اختلال در ژن‌هایی که به‌طور ویژه تعداد و یا کیفیت اسپرم‌ها را تعیین می‌کنند، بخش مهمی از علل ژنتیکی ناباروری را تشکیل می‌دهد. برخی مطالعات تخمین می‌زنند که در حدود ??درصد از مردان نابارور از چنین مشکلاتی رنج می‌برند که می‌تواند موجب خرابی آکروزوم شود. آکروزوم ناحیه‌ای در سر اسپرم است که در بارورسازی تخمک نقش بسیار مهمی دارد.
▪ بیماری‌های ارثی
گروهی از بیماری‌های ارثی علاوه بر آنکه موجب بروز علایم در تمام دستگاه‌های بدن می‌شوند، به توانایی باروری نیز آسیب می‌رسانند. به عنوان مثال در نشانگان کلاین فلتر، مردان مبتلا یک کروموزوم Y دارند ولی به جای یک کروموزوم X، دو عدد X دارند. این بیماری سبب تخریب بخش‌های سازنده اسپرم در بیضه در زمان بلوغ می‌شود ولی در سایر فعالیت‌های دستگاه تولید مثل اثری ندارد. در بیماری فیبروزکسیتیک هم که یک بیماری ارثی است، علاوه بر اختلال در دستگاه تنفسی و گوارش، لوله وازدفران (که در انتقال اسپرم از بیضه به مجاری تناسلی نقش دارد) وجود نداشته یا انسداد دارد. یک مثال دیگر از این بیماری‌ها، کلیه پلی‌کیستیک است که طی آن کیست‌های بزرگی در کلیه و سایر اعضای بدن ایجاد می‌شود. در این بیماری، یکی از اولین علایم می‌تواند بروز کیست در دستگاه تولید مثل و ناباروری باشد.
از طرفی پژوهشگران با مطالعه روی جهش‌های ژنتیکی سلول‌های موش‌های آزمایشگاهی مشخص کردند که این جهش‌ها سبب بروز ناباروری در جنس مذکر این جاندار است. به گزارش نشریه ساینس، محققان دانشگاه کورنل آمریکا موفق شدند با انجام تحقیقات روی پستانداران راز ناباروری مردان را کشف کنند. دانشمندان با مطالعه ژن‌ها و دی ان آی به دست آمده از موش‌های آزمایشگاهی جهش‌ها و ناخالصی‌هایی که در رابطه با آنها بود را مشخص کرده و به این ترتیب راهکار جدیدی برای درمان ناباروری مردان ایجاد کردند. با این حال، دانشمندان هنوز هم اطلاعات اندکی در رابطه با دلایل ژنتیکی در ناباروری مردان دارند. این ژن که دی ام سی یک نام دارد، در ساختن پروتئینی که به تولید اسپرم و تخم منجر می‌شود، نقش دارد و اگر جهش‌ها و نواقصی در این ژن پدید آید، ناباروری صورت می‌گیرد. از این رو تمام تلاش پژوهشگران در جهت جلوگیری از بروز این جهش‌ها است.
▪ عامل اپی‌ژنتیک موثر در ناباروری مردان
تحقیقات سحر هوشداران، پژوهشگر ایرانی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و همکارانش نشان داد عوامل اپی ژنتیک‌ یا مسیرهایی که در پردازش و انتقال اطلاعات ژنتیکی DNA اسپرم موثرند، می‌تواند عاملی مهم در ناباروری مردان باشد. در آمریکا حدود چهار میلیون زوج ازدواج کرده و در سن پدر شدن، نابارور هستند و تقریبا در ۴۰ درصد از موارد، علت ناباروری مردان است. به گفته هوشداران، متخصص بیوشیمی و بیولوژی مولکولی، شیوع موارد غیرطبیعی اپی‌ژنتیک نشان‌دهنده یک نارسایی حرکتی گسترده با منشأ ژنتیک در اسپرم غیرطبیعی انسان است. در این پژوهش پزشکان روی تغییرات اپی ژنتیک متمرکز شده‌اند. تغییر اپی ژنتیک به معنی تغییرات بیشتر در توالی ژنتیکی و شامل هر فرآیندی است که فعالیت ژن را بدون تغییر در توالی مولکول DNA دگرگون می‌کند. برخی از این تغییرات اپی ژنتیک از یک نسل به نسل دیگر به ارث می‌رسند.

دکتر هومن خلیقی

سعی ما براین است که در قالب این مجموعه جامعترین اطلاعات را درباره دوران حاملگی و مراقبتهای لازم آن، در اختیار خانمها قراردهیم . به امید آنکه مادران ،دوران بارداری خود را به خوبی سپری کرده و زایمان بی خطری داشته باشند و فرزند سالمی را به دنیا آورند.
اطلاعات این مجموعه به مادران آموزش میدهد تا بتوانند مشکلات شایع ناشی از دوران بارداری را بطور اختصار بشناسند تا بدین وسیله دوران حاملگی خود را به سلامت سپری نمایند و نوزاد سالمی به دنیا آورند .
خانمها باید بدانند بهترین سن برای بچه دار شدن ۱۵ تا ۳۵ سالگی است به آنها توصیه میشود درهرسنی که هستند بهتراست به محض اطلاع از حاملگی به پزشک ،ماما مراجعه نمایند.
● علائم حاملگی
اولین و معمولترین علامت حاملگی قطع قاعدگی (عادت ماهیانه ) است.ممکن است علائم دیگری مانند درد و حساسیت پستانها، تهوع،استفراغ ،تکرر ادرار و ضعف نیز به سراغ خانمهای باردار بیاید. البته عده ای همۀ این علائم و گروهی بخشی از این علائم را دارا می باشند .
● ویار
یکی از علائم حاملگی ویاراست ویار به معنای حساس شدن خانم باردار نسبت به بعضی چیزهای اطرافش می باشد . مثلاً ممکن است از بعضی بوها شدیداً ناراحت شود و یا ازبرخی دیگر بسیار خوشش بیاید و یا از بعضی از غذاها متنفر شود و یا برعکس به خوردن بعضی مواد شدیداً تمایل پیدا کند. ویار غذایی رایجترین نوع ویارها در خانم باردار است .
● مراقبت دوران حاملگی
یعنی مراقبتهایی که قبل از تولد نوزاد باید یک خانم حامله ازآن بهره مند شود این مراقبتها از همان اوائل حاملگی شروع میشوند و باعث پیشگیری از بسیاری از بیماریها و مشکلات دوران بارداری و زایمان می گردند ازاین رو به خانمها توصیه میشود با اولین شک به حاملگی به مراکز بهداشتی ،درمانی مراجعه نمایند و راهنماییها و دستورات لازم را دریافت دارند . مراقبتهای دوران بارداری شامل بهداشت فردی، ورزش سبک و رژیم غذایی می باشد .خانمها باید درهر حاملگی از مراقبتهای خاص دوران بارداری برخوردار شوند چون هر بارداری میتواند با بارداری قبل متفاوت باشد حاملگی در سنین زیر۱۸ سال و بالای ۳۵ سال خطرناک بوده و احتیاج به مراقبتهای ویژه ای دارد بیماری قند، فشارخون بیماریهای عفونی، مقاربتی ،سابقه بیماریهای ارثی همه میتوانند به طریقی روی حاملگی تأثیر بگذارند .
● مراجعه به پزشک ، ماما
به مادران باردار توصیه میشود در ۷ ماه اول حاملگی ماهی یکبار و درماه ۸ دوبار و ماه نهم چهاربار ( درصورت بروز عارضه ای برای مادر بهتر است درماه ۸ و ۹ هر هفته یکبار مراجعه کنند .)
● تست حاملگی
آزمایش ادرار ( گراویندکس )معمولاً ۱۰ تا ۱۵ روز پس از به تأخیر افتادن عادت ماهیانه خانمها مثبت خواهد شد آزمایش خون ( BHCG ) معمولاً روزهای اول بعد از تاخیر قاعدگی مثبت میشود .
● تعیین تاریخ احتمالی زایمان
به تاریخ اولین روز از آخرین عادت ماهیانه ۷ روز اضافه نموده و سه ماه به عقب برگردید .و یکسال اضافه کنید مثلاً
۱۰/۵/۸۳ = CMP اولین روز آخرین قاعدگی
۱۷/۲/۸۴ = EDC تاریخ احتمالی زایمان

زندگی زنان پس از تولد فرزند دستخوش تغییرات بسیاری می شود. ترک شغل، نیاز به استراحت و ‎.‎.‎. باعث ایجاد احساس اضطراب و ترس های آزاردهنده در رابطه با مسائلی بسیار جزئی در زندگی زنان می شود.
این مسئله با افسردگی پس از زایمان متفاوت بوده و بیشتر با نگرانی در رابطه با کودک تازه وارد بروز می کند. برای مثال مادر همواره نگران است که کودکش سرما بخورد و یا گرد و خاک روی وسایل برای او مشکلی به همراه بیاورد و ‎.‎.‎. . شست وشوی مرتب دست، احساس ناراحتی هنگام حضور در اماکن عمومی و رعایت بهداشت بطور وسواس گونه همه و همه از نشانه های این مشکل است.
مشاوران برای درمان این مشکل روش رفتار درمانی را توصیه کرده و توجه به موارد زیر را ضروری می دانند.
شناخت ترس و پی بردن به علت آن
اگر چه ممکن است این مسئله مدتی به طول بینجامد ولی در نهایت با اطمینان از بی خطر بودن آن، مادر قدرت روحی خاصی پیدا خواهد کرد.
● انجام کاری که مادر از انجام آن هراس دارد
با این کار غلبه بر مشکل راحت تر شده و به مادر اطمینان می بخشد.
▪ آرامش و تمرکز بر حالات درونی
با این کار مادر در فضایی آرام به آرامش مورد نیاز خود می رسد حتی اگر این زمان بسیار کوتاه باشد، در حدود ۱۰ دقیقه باشد، باز هم تفاوت و تغییر بزرگی را در زندگی او ایجاد خواهد کرد.
▪ انجام حرکات ورزشی
اگر مادران توانایی شرکت در کلاس های ورزشی مانند شنا و بدنسازی و ‎.‎.‎. را ندارند، می توانند به پیاده روی پرداخته و تفاوت ناشی از آن را پس از یک هفته مشاهده کنند زیرا ورزش باعث افزایش شادمانی در آنها شده و تنش و فشار را در آنها کاهش می دهد.
شیوه نهایی که بطور عملی برای غلبه بر استرس و اضطراب به کار می آید و مؤثر است تمرین شیوه تنفس است
کافی است مادران یک نفس عمیق کشیده و نفس خود را به مدت ۱۰ ثانیه حبس کنند. سپس به مدت ۱۰ ثانیه آن را خارج کنند. با تکرار این عمل ضربان قلب در آنها کاهش یافته و این امر باعث آرامش بدن می شود.
علاوه بر این اطرافیان باید از آنها حمایت کنند. مادران نیز بدانند که این مشکل در زندگی هر زنی که به تازگی مادر شده رخ می دهد و آنها تنها نیستند.

سزارین یک عمل جراحی بزرگی است که فقط باید در موارد ضروری از آن استفاده شود. تعدادی از مواردی که باید سزارین انجام شود بدین شرح است :
۱) عدم چرخش جنین و تولد با پا یا ته (نمای بریچ) یا عرضی قرار گرفتن جنین
۲) جفت سر راهی (جفت جلو یا خیلی پایین باشد)
۳) عدم پیشرفت زایمان
۴) وجود خطر جانی برای مادر در اثر زایمان یا برای جنین (مثلاً جنین مدفوع دفع کند و ضربان قلبش کاهش یابد).
۵) تنگی لگن
خطرات و عوارض سزارین بسیار زیاد است و نباید به خاطر ترس از درد زایمان درخواست سزارین نمود. برای درد باید تقاضای بیدردی داده شود نه جراحی. تفاوتهای بین سزارین و زایمان طبیعی نشاندهندهٔ بهتر بودن زایمان طبیعی است :
▪ سزارین
▪ زایمان طبیعی
۱) مدت بستری در سزارین یک الی چند روز است.
ـ مدت بستری در زایمان طبیعی حداکثر یک روز است.
۲) درد سزارین بعد از عمل شروع می‌شود و روزها و گاهی هفته‌ها ادامه دارد.
ـ درد زایمان با تولد بچه به پایان می‌رسد.
۳) ساعتها بعد از عمل و بیهوشی مادر میتواند بچه خود را ببیند.
ـ بلافاصله پس از تولد مادر بچه‌اش را می‌بیند، بغل می‌کند و صدای گریه‌اش را می‌شنود و او را می‌بوسد.
۴) به هوش آمدن با عوارضی مثل درد، لرز، سرگیجه و استفراغ ممکن است همراه باشد.
ـ عوارض بیهوشی عمومی وجود ندارد.
۵) شیردهی مادر و شیر خوردن نوزاد با تأخیر انجام میشود.
ـ بلافاصله پس از تولد مادر می‌تواند کودکش را بغل کرده و سینه‌اش را در دهان او قرار دهد و این به تحریک شیردهی سینه‌ها و مکیدن کودک کمک می‌نماید.
۶) آب موجود در دهان، مری، معده، روده‌ها و احتمالاً ریه جنین به طور کامل خارج نمی‌شود و نوزاد می‌تواند پس از تولد مشکلات تنفسی داشته باشد.
ـ تنفس نوزاد راحتتر انجام می‌شود زیرا آبها از احشاء او با فشرده شدن در کانال زایمان خارج شده است.
۷) جنین آمادگی ورود ناگهانی به دنیای خارج از رحم را ندارد
ـ جنین بتدریج وارد محیط جدید می‌شود و در این راه بدلیل فشارهای موجود ضربان قلب، فشار خون و گردش خون به مغزش افزایش یافته با آمادگی بیشتری بدنیا می‌آید.
۸) خونریزی در سزارین دو برابر زایمان طبیعی است.
۹) خطرعفونت زخم عمل و چسبندگی‌های پس از عمل در سزارین وجود دارد
۱۰) بیهوشی عمومی سزارین برای مادر خطرات زیادی در بر دارد.

بررسی‌ها نشان داده تولد نوزادان نارس در مادرانی که در دوران بارداری دچار استرس‌های شدید و افسردگی هستند، دو برابر بیشتر از سایرین است. محققان دانشگاه اوکلند اعلام کرده‌اند که مصرف داروی ضد افسردگی در این دوران نیز تفاوت چندانی در نتیجه ایجاد نمی‌کند. زیرا فقط ۵/۱ درصد از خانم‌ها در دوران بارداری به دلیل افسردگی، دارو مصرف می‌کنند اما باز هم دو برابر بیشتر دچار زایمان‌های قبل از موعد می‌شوند.
بررسی‌ها نشان داده که اینگونه نوزادان در حدود دو تا سه هفته زودتر از موعد مقرر به دنیا می‌آیند؛ یعنی در حدود هفته ۳۷ به جای هفته ۴۰ بارداری. با توجه به اینکه شیوه‌های درمان افسردگی در این دوران کمکی به موضوع نمی‌کند، کارشناسان معتقدند بهترین کار در این مورد پیشگیری از افسردگی یا شدت یافتن آن است.

تولد نوزاد، تجربه ای برای تغییر زندگی زنان به حساب می آید. گاهی پس از تولد فرزند اول، والدین به فکر خواهر و برادری برای او افتاده و تصمیم می گیرند تا تعداد افراد خانواده خود را افزایش دهند.
اگرچه این تصمیم برای کودک مفید بوده و به او کمک می کند تا در کشف جهان اطراف خود یک همراه داشته باشد اما باید زمان کافی را برای بهبود و ترمیم بدن مادر نیز در نظر گرفت.
بسیاری بر این باورند که فاصله بین دو بارداری را باید به حداقل رساند. در حالی که توجه به این نکته ضروری است که در بارداری مجدد ممکن است، سطح کلسیم، آهن و فولاد ذخیره شده در بدن در حدی باشد که جنین را با خطر روبه رو کند.
علاوه بر این بارداری مجدد ممکن است با کم خونی همراه شود، به همین دلیل ضروری است که حجم خون و میزان آهن ذخیره شده در بدن مادر قبل از بارداری مجدد، به حد خاصی رسیده و مجدداً ذخیره ای برای آن صورت گیرد.
فاصله بین دو بارداری چقدر باید باشد
براساس نتایج تحقیقات انجام گرفته زنانی که بین دو بارداری حداقل ۱۸ ماه فاصله انداخته باشند، با احتمال کمتری با زایمان زودرس یا تولد فرزند کم وزن روبه رو خواهند شد.
فاصله انداختن بیش از دو سال بین دو بارداری نه تنها احتمال زایمان زودرس را کاهش می دهد، بلکه احتمال بروز مشکلات سلامت را در پنج سال اول زندگی کودک نیز کم می کند. بنابراین بهترین زمان توصیه شده بین دو بارداری، بین ۱۸ ماه تا دو سال است. همچنین اگر فاصله بین دو بارداری زیاد باشد، به دلیل افزایش سن مادر، ممکن است بارداری او با مشکلاتی همراه باشد.
توصیه می شود زنان قبل از اقدام برای بارداری مجدد در این رابطه حتماً با پزشک خود مشورت کنند.

پیاده روی، بهترین ورزش در دوران بارداری است. فعالیت ورزشی سبک در دوران بارداری باعث تقویت ماهیچه های شکم می شود و روند زایمان را تسهیل می کند. براساس تحقیقات پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی تبریز، پیاده روی پس از زایمان نیز در ارتقای سلامت مادر تاثیر به سزایی دارد. برپایه این تحقیقات، فعالیت های ورزشی، در کاهش تهوع و استفراغ حاملگی، پیش گیری از دیابت حاملگی و افسردگی پس از زایمان بسیار سودمند است.

آموختن شیوه صحیح پمپ کردن و ذخیره شیر مادر توسط زنان شاغل سبب می شود که آنها با آرامش بیشتری در محل کار حاضر شوند و نگرانی بابت تغذیه نوزاد خود نداشته باشند.این کار تنها نیازمند تمرین و برنامه ریزی صحیح است.
این روشها بدین شرح است:
▪ چه زمانی باید شروع به پمپ کردن پستان نمود؟
اگر قبل از برگشتن به سر کار پمپ پستان را انجام می دهید، این برای ۱ تا ۲ هفته تمرین کنید تا بتوانید ، قبل از برگشتن از سر کار این کار را انجام دهید تا به این ترتیب عادت نمایید. همچنین می توانید درست بعد از شیردادن به نوزاد عمل پمپ را انجام دهید، یا بین دو زمان شیر دهی.
تمرین کردن در خانه می تواند کمک کند تا به این کار عادت کنید و شیوه صحیح پمپ کردن را بیاموزید. در همین زمان می توانید اقدام به نگهداری از شیر خود کنید تا به این ترتیب بتوانید کودک خود را زمانی که نیستید نیز از شیر خود بهره مند نمایید.
▪ چه مقدار شیر می توان پمپ کرد؟
زمانی که برای اولین کار ، اقدام به پمپ کردن شیر می کنید ، ممکن است شیر زیادی به دست نیاورید ولی بعد از چند روز پمپ کردن مرتب، شیر بیشتری خارج می گردد. همچنین ، هر چه قدر شیر بیشتری پمپ کنید، غدد پستان شیر بیشتری تولید می کند. برای تولید شیر بیشتر باید به اندازه کافی مایعات مصرف کنید تا بدن آب کافی برای تولید شیر داشته باشد.
▪ زمان لازم برای پمپ کردن شیر
پمپ کردن پستان نیز درست مثل شیر دادن نوزاد وقت گیر است. اما با تمرین بیشتر و پمپ کردن صحیح می توان این زمان را به ۱۰ تا ۱۵ دقیقه رسانید. زمانی که در محل کار حاضر هستید، سعی کنید درست مثل فواصل زمانی که کودک خود را شیر می دهید یا بعد از هر چند ساعت ۱۵ دقیقه این کار را انجام دهید.برای بالا نگه داشتن اندوخته شیر خود، زمانی که با نوزاد خود هستید، او را به اندازه کافی و حتی بیشتر شیر دهید. همچنین می توانید بلافاصله بعد از شیر دادن به نوزاد ، عمل پمپ را انجام دهید. این کار باعث می شود که غدد پستان شیر بیشتری تولید کند.
▪ آیا زمانی فرا می رسد که نوزاد شیر بیشتری نیاز داشته باشد؟
مسلما به موازات رشد نوزاد شیر بیشتری برای تامین نیاز بدن او لازم است. و بهترین کار برای افزایش تولید شیر این است که کودک را بیشتر شیر دهید و عمل پمپ را نیز مرتبا انجام دهید.
▪ چگونه می توان شیر مادر را ذخیره کرد؟
شیر مادر را می توان در بطری پلاستیکی یا شیشه ای نگهداری کرد. تنها باید توجه کرد که به مقداری که نیاز است و مورد استفاده قرار می گیرد ذخیره نمود تا از بین نرود. یعنی بسته به مقدار نیاز نوزاد ذخیره کنید.
محل نگهداری شیر پمپ شده : به محض پمپ کردن شیر، بهتر است در جایی سرد مثل یخچال نگهداشته شود. یا اگر بلافاصله مصرف نمی شود، می توان فریز کرد.
▪ چه مدت می توان شیر را ذخیره نمود؟
ـ داخل اتاق با دمای کمتر از ۷۷ درجه فارنهایت به مدت ۴ تا ۸ ساعت می توان ذخیره کرد.
ـ داخل یخچال به مدت ۳ تا ۸ روز
ـ داخل فریزر به مدت ۳ماه یا بیشتر
▪ تغییر شکل شیر، زمانی که داخل یخچال نگهداری شود
شیر مادر رنگ های متنوعی مثل رنگ مایل به آبی، زرد یا قهوه ای به خود می گیرد.همچنین ممکن است چربی شیر از بقیه ترکیبات آن جدا شود که با تکان دادن ظرف مجددا چربی با سایر ترکیبات آمیخته می شود.
▪ چگونه می توان از شیر یخ زده استفاده نمود؟
شیر یخ زده بهتر است به آرامی با چرخاندن ظرف آن در آب گرم یا قرار دادن ظرف در یخچال یک روز قبل از مصرف، قابل استفاده نمود. از آب داغ برای باز کردن یخ شیر استفاده نکنید. برای باز کردن یخ شیر هرگز از دستگاه مایکروویو استفاده نکنید. زیرا پروتئین های مفید شیر را از بین می برد. شیری که یخ آن باز شده را تنها می توان به مدت ۲۴ ساعت در یخچال نگهداری کرد ولی داخل فریزر قرار ندهید.

زنان بسیاری پس از ۳۵ سالگی به طور بارداری‌های موفقی دارند، اما برخی عوارض بارداری ممکن است با شیوع بیشتر در زنان در این گروه سنی رخ دهد.
اگر ۳۵ سال یا بیشتر دارید، پیش از اینکه سعی کنید باردار شوید، این نکات را مورد توجه قرار دهید:
▪ با دکترتان قرار ملاقات بگذارید تا به پرسش‌های شما پاسخ گوید و نگرانی‌های‌تان را برطرف کند.
▪ اگر فورا باردار نشدید، مایوس نشوید. به طور میانگین در زنان ۳۵ ساله و بالاتر یک تا دو سال طول می‌کشد تا بارداری رخ دهد.
▪ سلامت جسمی، عاطفی و ذهنی خودتان را حفظ کنید. از سیگار و کافئین اجتناب کنید.
▪ زمانی که بیشترین امکان باروری را در آن دارید، مشخص کنید. نشانه‌های تخمک‌‌گذاری را در خودتان زیر نظر داشته باشید.
▪ می‌توانید از کیت‌های خانگی آزمایش باروری استفاده کنید که عناصر باروری را در هر دوی مردان و زنان مورد بررسی قرار می‌دهد.
▪ اگر پس از شش ماه تلاش، بارور نشدید، با دکترتان در مورد لزوم انجام آزمایش‌های مربوط به باروری مشورت کنید.